Stefan Knapp
Biografia
Stefan Knapp urodził się 11 lipca 1921 roku w Biłgoraju jako Stefan Knap w rodzinie mieszczańskiej. W dzieciństwie spędzał czas na cmentarzach i od młodości przejawiał zdolności artystyczne. Uczył się w średniej szkole technicznej we Lwowie, jednak ze względu na biedę rodziny nie został wysłany do szkoły artystycznej.
W 1940 roku wojna przerwała jego edukację. Został aresztowany podczas łapanki ulicznej i wywieziony do Brygidki, potem do więzienia w Charkowie, gdzie skazano go na pięć lat pracy reedukacyjnej w głębi ZSRR. Roczny pobyt w obozie pracy w Archangielsku zakończył się zwolnieniem na mocy układu Sikorskiego–Majskiego w 1941 roku. Wstąpił do Armii Andersa i dotarł do Wielkiej Brytanii, gdzie w Glasgow ukończył kurs pilotażu i trafił do Dywizjonu 318. Nad Monte Cassino brał udział w zadaniach rozpoznawczych, a po zakończeniu służby w 1946 roku wrócił do sztuki, malując portrety kolegów z dywizjonu. Podczas wojny przyjął nazwisko Knapp.
Po wojnie studiował w londyńskich uczelniach artystycznych: Central School of Arts and Crafts, a później The Slade School of Fine Arts, którą ukończył w 1950 roku. Początkowo tworzył w duchu ekspresjonizmu, a już w I połowie lat pięćdziesiątych zaczął eksperymentować z emaliowaną techniką na stalowych blachach, pokrywanych porcelanowym gruntem i nanoszonych sproszkowanych szkłach.
Pierwsze prace w technice emalii zaprezentował w Hanover Gallery w Londynie w 1954 roku; wystawa spotkała się z pozytywnymi recenzjami. W 1958 roku jego prace pojawiły się w The Bulletin of the Museum of Modern Art. W 1956 roku w Londynie ukazano książkę The Square Sun opowiadającą o losach Stefana Knappa, powstałą na podstawie nagrań wspomnień.
W 1959 roku wykonał kompozycję na lotnisku Londyn–Heathrow, symbolicznie oddającą bitwę o Anglię. W 1961 roku na zlecenie George’a Farkasa stworzył ogromny mural dla centrum handlowego Alexander’s w Paramus, jeden z największych murali na świecie. Później powstały kompozycje dla innych sklepów Alexander’s; po raz pierwszy wprowadził motyw półkulistych form. Knapp regularnie odwiedzał Polskę od 1962 roku, a jego prace w kraju obejmowały m.in. panneau na fasadzie Auli Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (oddano do użytku w 1973 roku).
W 1973 roku Knapp wykonał także repliki portretu Kopernika; jedną z nich umieszczono w foyer auli UMK, inną w I Liceum Ogólnokształcącym im. ONZ w Biłgoraju. W 1974 roku stworzył kompozycję dla planetarium w Olsztynie. W 1986 roku powstały murale w londyńskiej Grabowski Gallery oraz kompozycje na stacjach warszawskiego metra Wilanowska i Pole Mokotowskie; pracował także nad dekoracjami w lotniskach w Paryżu i Tokio oraz w siedzibie ONZ w Genewie.
Knapp wystawiał się m.in. w Victoria and Albert Museum, Tate Gallery, Museum of Modern Art w Nowym Jorku, Zachęcie oraz w Muzeach Watykańskich. Zmarł 13 października 1996 roku w Sandhills w hrabstwie Surrey i został pochowany w Witley. Z żoną Cathy Evans mieli dwóch synów, Rory’ego i Ivana.
Po jego śmierci Cathy Knapp Evans założyła organizację Mid Wales Arts Centre, wspierającą młodych artystów i upamiętniającą Stefana Knappa. W Biłgoraju utrwalono pamięć o artystcie poprzez upamiętnienia, m.in. ulicę noszącą jego imię i mural w Szkole Podstawowej nr 5; w 2021 roku Muzeum Ziemi Biłgorajskiej zorganizowało wystawę Stefan Knapp 1921–2021. W 2014 roku amerykański zespół Real Estate wydał album Atlas z wizerunkiem muralu z Paramus.